B1 Vitamini (Tiamin)

Tiamin adıyla bilinir. İlk keşfedilen B Vitaminidir. Vücutta karaciğer, kalp ve böbreklerde çok az depolandığı için günlük olarak alınması gereklidir. Fazla alındığında da idrarla atılır. Oldukça dayanıksızdır. Alkol, kafein, yiyecek katkıları, antibiyotik kullanımında etkisiz hale gelir. Fırında pişirilme işleminde suda pişirilmeye oranla daha az tahribata uğrar.

Günlük İhtiyaç:
Bağırsaklarda bulunan bakteriler tarafından da bir miktar üretilmektedir. Günlük gereksinim yaşa göre değişir. Erişkinler için 1,5 mg. Yeterlidir.
0 – 1 yaş: 0.4 miligram
1 – 3 yaş: 0.7 miligram
4 – 6 yaş: 0.9 miligram
7 – 9 yaş: 1.1 miligram
10 – 12 yaş: 1.3 miligram

Bazı durumlarda B-1 Vitamini ihtiyacı artabilir. Yoğun stres altında olmak, ateşli hastalıklar, ishal, ameliyat öncesi ve sonrası, sigara, alkol, çay, kahve tüketimi, gebelik, emzirme, ilaç kullanımı gibi durumlarda alınması gereken miktarlar daha fazla olmaktadır.

B-1 Vitaminin Yararları:
Koenzim gibi hareket ederek vücutta önemli görevler yapar.
Başta glikoz olmak üzere Karbonhidrat metabolizmasında rol alarak enerji üretimine katılır. Bunu özellikle hücresel düzeyde gerçekleştirir.
Etanolün su ve karbondioksite dönüşümünü sağlar.
Yağ asitlerinin ve sterol denen maddelerin üretimine katılır. Bu yolla besinlerle alınan karbonhidratların gereğinde kullanılmak üzere yağa çevrilerek depolanmasını sağlar.
Sinir sisteminin işlemesine yardımcı olur. Bunu sinirsel iletide önemli görevi olan asetil kolin maddesinin üretimindeki rolü ile yapar.
Mide, kalp ve bağırsakların adalelerinin çalışmasına etkisi vardır.
Büyümeye etkilidir.
Zihin faaliyetlerine olumlu katkısı vardır. Özellikle öğrenme üzerine yararlıdır.
Damar duvarına yağların yapışmasını engelleyerek damar sertliği (=atheroskleroz) oluşumunu önler.

B-1 Vitaminin Eksikliği:
Uzun yıllardır bu vitamin eksikliğinin bazı sorunlara yol açtığı bilinmektedir.
Ruhsal sorunlar, depresyon, sıkıntı, isteksizlik, gerginlik, konsantrasyon zorluğu,
Halsizlik, yorgunluk hali, kuvvetsizlik, adale ağrıları,
İştahsızlık, karın ağrısı, kabızlık gibi sindirim sorunları.
Dermansızlık, kalp ritminde yavaşlama ve göğüs ağrısı yakınmaları oluşur.
Eksiklik arttıkça kalp ritmi düzensizlikleri, ayaklarda iğne batması hissi, duyu kayıpları ile adalelerde hassaslaşma ve incelmeler ortaya çıkar.
Göz sinirinin etkilenmesi ile görme bozulur.
Beriberi hastalığına yol açar. 4 tipi vardır Bebeklik, yaş, kuru ve alkolik beriberi. Bebeklerde büyüme durur, ince tiz sesli bir ağlama ve kalp çarpıntıları meydana gelir. Yaş tipi ayak ve bacaklardan vücuda ilerleyen şişme (=ödem) ve kalp yetersizliği ile seyreder. Kuru tipi ise kilo kaybı, adalelerin incelmesi ve sinirlerin dejenere olmasına yol açar. Alkolik tipine Wernicke-Korsakof Sendromu da denilir. Beyin ile adaleleri tutarak yürüyememe, hafıza kaybı ve kişilik değişikliği yapar. Bu hastalık tedavi edilmediğinde ölümle sonuçlanır.
B-1 Vitaminin Fazlalığı:
Vücutta önemli miktarda depolanamadığı için atılmaktadır ve toksik etkisi gözlenmemiştir. İğne şeklinde kullanıldığında ağrı ve ödem yapabilir.

B-1 Vitaminin Tedavide Kullanımı:
Zona Hastalığında,
Şeker hastalarının duyusal kusurlarının (Neuropathy) tedavisinde,
Ameliyat sonrası ağrı giderilmesinde,
Alkolik kişilerde,
Kalp çalışmasının desteklenmesinde,
Araç tutmalarında,
Mide asidi üretimine etkisi nedeniyle değişik nedenlere bağlı bulantılarda ve sindirim şikayetlerinde,
Huzursuz, morali bozuk ve depresif ruh halinde,
kullanılmaktadır.

B-1 Vitamini açısından zengin besinler:
Kuru bira mayası, hububat, kuruyemiş (fındık, fıstık, ceviz) ve baklagillerde (fasulye, nohut, bakla, mercimek ) bol olarak bulunur. Tereyağı ve bitkisel yağda bulunmaz.

İşlenmemiş buğday 0.4 miligram
Beyaz ekmek 0.05 miligram
Kepek 2 – 4 miligram
Baklagiller 0.4 miligram
Kuru bira mayası 6 – 24 miligram
Taze sebze, meyve 0.02 miligram
Koyun eti taze 0.16 – 0.20 miligram
Sığır eti taze 0.08 – 0.30 miligram
Balık eti taze 0.01 – 0.1 miligram
Yumurta 0.9 miligram
Süt 0.04 miligram

Bir cevap yazın