Mehteran nedir? Mehtran’ın tarihi ve Mehter Takımı nedir?

Mehter Osmanlılarda askeri musikiyi icra eden topluluğa verilen isimdir. Farsça mihter olarak geçen mehter kelimesi en büyük, pek ulu anlamlarına gelmektedir. Türkçeye bu kelimenin Arapçalaştırılmış şekillerinden mehterin çoğulu olarak da mehteran dilimize yerleşmiştir. Mehter bölüklere ayrılır, aynı çalgı aletini çalarlar. Her bölüğün bir amiri bulunurdu. Davulcu başına ise baş mehter ağa denirdi.

Mehter dünyanın ilk ve en eski alaturka Ordu bandosudur. Hun’lar zamanındaki adı tuğ olan ve vurmalı sazlarla nefesli sazlardan oluşur. Askeri mızıka okulunun Fatih’ten sonra aldığı isim, Hunlardan beri Türk savaş tekniğinin vazgeçilmez unsuru olan askeri müziğin amacı çok uzaklardan duyulan ve gitgide yaklaşan gök gürültüsüne benzer yabancı bir sesin düşmanın moralini bozup savaşacak güç bırakmamak, düşmanı teslim almak ve en kısa sürede bitirmektir. Dünya’nın en eski askeri bandosu olan mehtere ilk olarak Orhun kitabelerinde rastlanmaktadır. 11.yy’da yazılmış olan Divan-ü Lügat-it Türk’te Hakanların huzurunda müzik yapıldığı anlatılmaktadır.

Yüzyıllar boyunca Osmanlı askerlerini coşturup düşmana korku veren mehter 15 Haziran 1826’da yeniçeri ve diğer kapıkulu ocaklarıyla beraber ikinci Mahmut han tarafından fethedildi. Mehterin öneminden dolayı yerine Avrupa’da olduğu gibi Mızıka-yı hümayun isminde askeri mızıka teşkilatı kuruldu. Ahmed Muhtar Paşa ve Celal Esat ise mehteri yeniden canlandırmak amacı ile 1911’de yeni bir mehter takımı kurdular. Bu takım 1914 yılında teşkilatlandırılarak, mehterhane-i hakani adını aldı.

Birinci dünya harbinde oduyla mehter birleştirildi. İstiklal harbinde de hizmet veren mehterhane-i Hakani Cumhuriyetin ilanından sonra mehteri feshetti. 1952 yılında ise dönemin Genelkurmay başkanı Nuri Yamut bir İngiltere gezisinde İskoç gayda takımını görür ve bu olay tarihi mehterin yeniden hatırlanmasına sebep olmuştur. Günümüzde ise hala mehter takımı bulunmakta ve hala eski ilgisini günümüz çağında da görmektedir. Coşkulu ekibi ile mehter takımı izleyenlerinin içlerini ürpermekte ve ortaya inanılmaz bir ahenk ve gösterisi ile izleyenleri mest etmektedir. Günümüzün mehter takımları eski zamanlarda savaş sıralarında düşmanı korkutmak amaçlı yapılmasına rağmen günümüz şartlarında coşku ve heyecanı dile getirerek özel günlerimizi süslemektedir.

Bir cevap yazın